ต้นสวรรค์ 10 ต้น 天干

ปฏิทินจีนนับเวลาด้วยอักษรสองชุด ชุดบนเรียกต้นสวรรค์ (天干) มีสิบตัว 甲 乙 丙 丁 戊 己 庚 辛 壬 癸 ชุดล่างเรียกกิ่งดิน (地支) มีสิบสองตัว สองชุดเดินคู่กัน ต้นตัวแรกคู่กับกิ่งตัวแรก แล้วเลื่อนไปทีละตัว กว่าจะกลับมาคู่เดิมต้องใช้หกสิบก้าว นี่คือรอบหกสิบปีที่คนจีนเรียกว่า 六十甲子

สิบต้นคือห้าธาตุคูณสองขั้ว 甲 乙 ไม้ 丙 丁 ไฟ 戊 己 ดิน 庚 辛 ทอง 壬 癸 น้ำ ตัวแรกของแต่ละคู่เป็นหยาง ตัวหลังเป็นหยิน หยางคือธาตุในแบบที่แผ่ออก ใหญ่ ตรง เห็นชัด หยินคือธาตุเดียวกันในแบบที่เก็บใน ละเอียด อ้อม ทำงานเงียบ ไม้หยางคือต้นไม้ใหญ่ ไม้หยินคือเถาวัลย์ ไฟหยางคือดวงอาทิตย์ ไฟหยินคือเปลวเทียน

ภาพในตารางไม่ใช่การเปรียบเปรยลอยๆ ตำราใช้มันอ่านผังจริง ต้นไม้ใหญ่ต้องการดินให้หยั่งรากและน้ำให้โต แต่กลัวขวาน (ทอง) เปลวเทียนต้องการไม้เป็นเชื้อและกลัวน้ำ อัญมณีต้องการน้ำล้างให้เงาและกลัวไฟ ธาตุเดียวกันคนละขั้วจึงต้องการคนละอย่าง และนี่คือเหตุผลที่ผังอ่านจากต้นสวรรค์ ไม่ใช่จากธาตุเฉยๆ

ในสี่เสา เสาวันคือเสาของตัวคุณเอง และต้นสวรรค์ของเสาวันเรียกว่าธาตุประจำตัว (日主) ทุกอย่างในผังวัดจากอักษรตัวนี้ อีกเจ็ดอักษรไม่ได้ดีหรือร้ายในตัวเอง มันดีหรือร้ายกับธาตุประจำตัวของคุณ ทองเป็นดาวทรัพย์ของคนไม้ แต่เป็นดาวตำแหน่งของคนไฟ และเป็นดาวแม่ของคนน้ำ ชื่อของความสัมพันธ์เหล่านี้คือสิบเทพ (十神)

ธาตุประจำตัวไม่ใช่ปีนักษัตร คนปีมะโรงเหมือนกันแต่เกิดคนละวัน เป็นธาตุประจำตัวคนละต้น และคนเกิดวันเดียวกันในปีต่างกันก็ต้นเดียวกัน การหาต้นของเสาวันต้องนับจากปฏิทินหกสิบวัน ซึ่งไม่มีทางเดาจากวันที่ได้ ผังบน bazithai คำนวณให้ในหนึ่งวินาที

ธาตุประจำตัวมีกำลัง ต้นที่เกิดในฤดูของธาตุตัวเอง มีธาตุเดียวกันหรือธาตุที่ให้กำเนิดมันอยู่รอบๆ เรียกว่าแข็ง (身強) ต้นที่เกิดผิดฤดูและถูกล้อมด้วยธาตุที่ระบายหรือข่ม เรียกว่าอ่อน (身弱) แข็งไม่ได้ดีกว่าอ่อน มันแค่ต้องการคนละอย่าง อ่านต่อที่ ธาตุที่ควรเสริม